Een beetje alg is een normaal onderdeel van elk aquatisch ecosysteem en kan zelfs goed zijn voor je vissen. Maar zodra het uit de hand loopt, heb je een probleem.

Algen kunnen de pH van het water zo hoog maken dat het ongeschikt wordt voor vissen, ’s nachts bij uitgeschakelde aquariumverlichting zuurstof onttrekken, filters verstoppen en je bewoners ernstig storen.

In deze gids bekijken we wat je kunt doen om van de meest voorkomende soorten aquariumalgen af te komen – en hoe je je aquarium in perfecte harmonie houdt zodat algen zich in de eerste plaats niet kunnen vestigen.

Groeien (en beheersen) van algen komt uiteindelijk altijd neer op de licht- en nutriëntenniveaus in je aquarium.

De juiste balans tussen licht en voedingsstoffen (met name fosfaten, nitraten en silicaat) ondersteunt je planten, vissen en andere bewoners optimaal. Maar als er ook maar iets uit balans raakt, krijgen algen de kans zich te vestigen.

• Te veel licht in het aquarium

• Vissen te veel voeren

• Te veel plantenvoeding

• Te weinig plantenvoeding

• Een gloednieuw aquarium

• Nieuwe planten

• Oude planten met oude aangroei

• Mineralen in je water (bijvoorbeeld wanneer je je aquarium met kraanwater vult)

De juiste balans vinden voor jouw aquarium om het algenniveau onder controle te houden is een uitdaging, zeker omdat er zoveel verschillende soorten algen en eindeloos veel aquariumopstellingen zijn.

Maar met een beetje inzicht in hoe algen zich gedragen, is het heel goed mogelijk om de juiste oplossingen voor jouw aquarium te vinden.

Er zijn veel methoden die je kunt uitproberen om algen te verminderen en te voorkomen. Bekijk deze suggesties en bedenk wat bij jouw type aquarium kan passen.

Zorg er wel voor dat je niet te veel drastische veranderingen tegelijk doorvoert. Probeer één oplossing per keer en wacht een paar weken om te zien wat het effect op je aquarium is.

Beperk het aantal uren dat de verlichting van je aquarium aanstaat. Heb je veel planten, probeer het dan terug te brengen tot ongeveer acht uur per dag. Heb je helemaal geen planten (of alleen schaduwplanten zoals mossen), schakel de verlichting dan volledig uit, in elk geval voor een paar dagen.

In extreme gevallen doen sommige aquarianen een ‘blackout’. Daarbij wordt het hele aquarium volledig met zwarte doeken afgedekt, zodat er gedurende ongeveer een week helemaal geen licht in kan komen.

Algen hebben licht nodig om te groeien – door ze deze hulpbron te ontnemen, pak je ze eenvoudig én effectief aan.

Planten concurreren algen weg. Met andere woorden: ze nemen de voedingsstoffen op waar algen van houden, zodat er niets voor de algen overblijft. Daardoor zijn planten een van de meest effectieve, langdurige bondgenoten tegen algengroei.

Snelgroeiende planten kunnen algenniveaus behoorlijk snel terugdringen – al vragen ze op de lange termijn meer onderhoud. Een goede balans is vaak een combinatie van snel- en langzaam groeiende soorten.

Ongezonde planten trekken algen aan, terwijl vitale planten juist helpen om algen te voorkomen. Knip dode bladeren weg, snoei planten in vorm en geef ze de juiste dosering plantenvoeding en meststoffen.

Ben je beginner of heb je weinig tijd, kies dan ‘makkelijke’ planten die weinig onderhoud vragen en je toch ondersteunen.

Veel aquarianen zweren bij algenetende soorten die veel voorkomende algensoorten wegknabbelen. Afhankelijk van het biotoop van je aquarium kun je vriendschap sluiten met:

• Meervallen, zoals otocinclus, corydora en nerites voor grotere aquaria

• Slakken, zoals posthoornslakken

• Amano- en kersengarnalen

• Siamese algeneters

Regelmatig onderhoud en schoonmaken vormen al de basis van je aquariumsorg, maar sommige taken zijn extra belangrijk om algen aan te pakken.

Je kunt algen handmatig verwijderen door ze eruit te scheppen, een spons of schraper te gebruiken, planten af te vegen en de ruiten van het aquarium te schrobben. Een andere essentiële taak is het schoonhouden van je bodem, door vuil en afval met een hevel weg te zuigen.

Gebruik testsets om de voedingsstofniveaus in je aquarium goed in de gaten te houden. Zo zie je snel of je met een overschot (of tekort) aan bepaalde voedingsstoffen te maken hebt en kun je gericht bijsturen.

Een hoogwaardig filter kan enorm veel verschil maken bij het verwijderen van algen en hun sporen. Probeer de capaciteit van je filter te vergroten of vervang het door een krachtiger systeem – zoals de BioMaster van Oase.

Controleer ook de watercirculatie; hoe beter het water stroomt, hoe beter het gefilterd kan worden. Voeg een bruissteen, stromingspomp of bruisornament toe om de beweging te verhogen.

Verschillende soorten algen vragen om verschillende strategieën. Laten we kijken naar een paar van de meest voorkomende algensoorten in aquaria en wat je kunt doen om ze te bestrijden.

Bruine kiezelwieren verschijnen als bruine vlekken op je planten en als een stoffige, bloemachtige laag op de ruiten en oppervlakken van het aquarium.

Ze komen heel vaak voor in nieuwe aquaria. Meestal worden ze veroorzaakt door een overschot aan voedingsstoffen, vooral fosfaten en silicaat.

Het goede nieuws is dat ze vrij eenvoudig te bestrijden zijn. Allerlei algenetende dieren zijn dol op bruine kiezelwieren en naarmate je planten groeien, nemen zij de overtollige voedingsstoffen in het water op – waardoor de algen uithongeren. Je kunt bruine kiezelwieren ook handmatig verwijderen door voorzichtig te schrobben met een borstel of een algenschraper te gebruiken.

GSA, of green spot algae, herken je aan de kleine groene stipjes die het vormt op je planten, aquariumruiten en andere oppervlakken. Deze alg zit erg vast en is lastig los te krijgen.

Als dit de enige soort alg in je aquarium is, kan dat erop wijzen dat je planten meer voedingsstoffen nodig hebben, met name fosfaten. Een krachtige manier om het aan te pakken is dus het ondersteunen van de plantengroei: gebruik een fosfaatrijke meststof, voeg een CO2-systeem toe en verwijder dode bladeren.

Neriteslakken zijn ook dol op GSA, dus overweeg om je slakkenpopulatie uit te breiden!

Zoals de naam al aangeeft, hebben green dust algae een zeer stoffige textuur. Ze vormen meestal een dunne groene film op de ruiten van het aquarium en komen heel vaak voor in nieuwe aquaria.

GDA is wat lastiger aan te pakken – niet omdat het zo hardnekkig is, maar omdat het door veel verschillende factoren kan worden veroorzaakt. Een paar effectieve tactieken die je kunt proberen zijn:

• Heel veel planten toevoegen, ze goed gesnoeid houden en dode of aangetaste bladeren verwijderen

• Vaak water verversen, vooral bij een nieuw aquarium

• De lichtintensiteit laag houden

• Het CO2-gehalte in het water monitoren

• De watertemperatuur verlagen

Black beard algae zijn precies wat de naam zegt: algen die in kleine zwarte, harige plukjes in je aquarium groeien.

Lastig genoeg duurt het even voordat je van BBA af bent. Er zijn ook niet veel algenetende dieren die het eten, al kun je soms succes hebben met siamese algeneters en vlagzalmen.

Anders is het beste wat u kunt doen om uw algemene aquariumonderhoud goed bij te houden. Hevel het afval van het substraat af, snoei uw planten en stabiliseer het CO2-niveau.